© Fred Debrock
%20Fred%20Debrock.jpeg)
1 juli 2026 om 23:59
Hoe is het zover kunnen komen? Dat zelfs de Kringwinkel, een organisatie die werd opgericht om afval te voorkomen en sociale werkgelegenheid te creëren, samenwerkt met Zara, is moeilijk te verantwoorden (DS 30 juni).
De samenwerking wordt voorgesteld als een duurzaam initiatief: onverkochte kleding van Zara krijgt via de Kringwinkel een tweede leven. Niet de overproductie wordt aangepakt, wel de manier waarop we met de overschotten omgaan. De oorzaak blijft onaangeroerd: een textielindustrie die structureel veel meer produceert dan ze ooit kan verkopen.
Zo wordt de maatschappelijke kostprijs van een falend productiemodel doorgeschoven naar de sociale economie en de tweedehandssector, terwijl de producent buiten schot blijft. Zara probeert zijn afval op een ander af te schuiven.
Nog zorgwekkender is dat die constructies de stimulans ondergraven om minder te produceren. Waarom zou een multinational zijn productie afbouwen als de overschotten toch nog een bestemming krijgen en zelfs bijdragen aan een duurzaam imago? Zo blijft overproductie gewoon deel van het businessmodel.
We pakken duurzaamheid helemaal verkeerd aan. We investeren volop in de achterkant van het systeem – beter sorteren, weer verkopen en hergebruiken – maar raken de voorkant nauwelijks aan. We bestrijden de symptomen, terwijl de ziekte voortwoekert.
Tweedehands blijft noodzakelijk en de Kringwinkel vervult een onmisbare sociale én ecologische rol. Maar geen enkele Kringwinkel kan een industrie compenseren die bewust meer produceert dan de markt nodig heeft. De echte systeemverandering begint niet bij een betere webshop om een breder publiek te bereiken, maar bij het begrenzen van fast fashion: minder produceren, hogere kwaliteit en producenten die verantwoordelijkheid moeten opnemen voor hun hele productieketen.
Zolang we dat debat uit de weg gaan, blijven we met veel creativiteit de gevolgen van een ontspoord systeem organiseren, terwijl we het systeem zelf ongemoeid laten. En zo blijven we rondjes draaien.
Mia Vandenberghe, Brugge
Dit artikel werd gepubliceerd op 1 juli in De Standaard.