Jij ook!

We dragen allemaal kleren. En we kopen geregeld kleren.
Waar letten we op als we kleren kopen? Kwaliteit, prijs, of het goed zit, kleur, wasvoorschriften ... maar zelden WAAR het gemaakt is. En nog veel minder IN WELKE OMSTANDIGHEDEN kleding gemaakt werd.

De Schone Kleren Campagne wil deze vraag luidop stellen:
waar en vooral in welke omstandigheden worden onze kleren gemaakt?

Wereldproduct

De kledingindustrie is een schoolvoorbeeld van de globalisering. Onze kleren zijn echte wereldproducten: gemaakt aan de ene kant en gekocht aan de andere kant van de wereld. De toegenomen concurrentie heeft echter geen gunstig effect op de arbeidsomstandigheden. Lage lonen, lange werkuren, onderdrukking van vakbonden, slechte verlichting en verluchting… zijn schering en inslag. In het vrijemarktspel zijn multinationals de sterspelers. De overheid lijkt buitenspel te staan. Sociale spelregels worden niet gerespecteerd. De belangen van miljoenen kledingarbeidsters staan op het spel en worden uit het oog verloren of aan het oog onttrokken. In dit verhaal ziet de Schone Kleren Campagne voor de consument een actieve rol want koopkracht is macht.

Positieve actie

De Schone Kleren Campagne ijvert voor een verbetering van de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie. Dit is een wereldwijd probleem dat een internationale aanpak vraagt.
De Schone Klerencampagne wil vooral met consumentenacties bijdragen tot de verbetering van de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie over heel de wereld. De campagne wil op een positieve manier actie voeren en wil dus geen boycot van één bepaald merk of één bepaalde keten.

Ontstaan

De Schone Kleren Campagne begon enkele jaren geleden in Nederland. Nu heeft ze zich uitgebreid naar andere Europese landen: België, Frankrijk, Duitsland, Engeland, Italië, Oostenrijk, Spanje, Zweden en Zwitserland.
»Meer over de andere Europese campagnes

Schone Kleren Campagne in Vlaanderen

In Vlaanderen hebben eind 1995 een vijfentwintigtal organisaties een Schone Kleren platform gevormd. Het gaat om vakbewegingen, derdewereldorganisaties, socio-culturele organisaties, jeugdorganisaties en consumentenorganisaties. Wereldsolidariteit heeft de taak van secretariaat en coördinator op zich genomen.


Vier werkterreinen

De campagne richt zich in eerste instantie tot de consumenten. Ieder van ons wordt als consument aangespoord om even stil te staan bij de herkomst van kleren én om deze bekommernis om te zetten in actie en druk uit te oefenen op kledingverkopende- en kledingproducerende bedrijven.

De kledingverkopende bedrijven vormen dan ook de tweede doelgroep van de campagne. Zij hebben de touwtjes in handen. De Schone Kleren Campagne wil dat ze hun verantwoordelijkheid opnemen voor de wijze waarop kleding in hun opdracht wordt vervaardigd. De campagne roept hen op om aan leveranciers even hoge eisen te stellen inzake arbeidsomstandigheden als inzake kwaliteit en leveringsvoorwaarden. Ook van de kledingproducerende bedrijven in Vlaanderen vraagt de campagne dat zij de internationale arbeidsnormen zoals in de Schone Kleren gedragscode opgenomen, naleven en laten controleren. Dit geldt zowel voor hun productie hier als die in uitbesteding in het buitenland.

Ten derde vraagt de campagne aan politici een regel -en wetgeving te ontwikkelen die kan bijdragen tot de toepassing van de arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie.

Ten vierde wil de campagne samenwerken met partners van vakbonden en (vrouwen)organisaties in het Zuiden en hen door middel van solidariteitsacties (o.a. internationale solidariteitsoproepen) ondersteunen.

Gedragscode

Aan bedrijven wordt gevraagd om een gedragscode te ondertekenen. Ze garanderen hiermee dat ze alleen kleding verkopen die gemaakt is in correcte omstandigheden: leefbare lonen, het recht op organisatie, geen gedwongen overwerk, geen discriminatie, veilige en gezonde werkomstandigheden, geen dwangarbeid en geen kinderarbeid. Deze basisvoorwaarden stemmen overeen met internationaal erkende arbeidsnormen. En ze werken mee aan een onafhankelijke controle op de naleving van de genoemde voorwaarden.
»Schone Kleren gedragscode

Principes

De werking van de Schone Kleren Campagne steunt op de volgende principes:

  • Alle arbeid(st)ers – wat ook hun sekse, leeftijd, land van oorsprong, wettelijk en tewerkstellingsstatuut, plaats of andere kenmerken zijn - hebben recht op goede en veilige arbeidsomstandigheden, waar ze hun fundamenteel recht op vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen kunnen uitoefenen, en een leefbaar loon verdienen dat hen in staat stelt een waardig leven te leiden.
  • De minimale normen met betrekking tot deze rechten zijn gebaseerd op de IAO Conventies, de IAO Verklaring over de Fundamentele Principes en Rechten op het Werk en zijn opgesomd in de CCC modelcode voor arbeidspraktijken in de kleding- en sportkledingindustrie. Die rechten gelden voor alle arbeid(st)ers, zelfs indien hun werkplaats formeel niet erkend is.
  • De arbeid(st)ers hebben het recht hun rechten te kennen (zowel onder het nationale en internationale recht en akkoorden, als onder vrijwillige initiatieven of overeenkomsten). Ze hebben recht op vorming en training in verband met die rechten.
  • Consumenten hebben het recht te weten waar en hoe hun kleding en sportschoenen ge-produceerd zijn.
  • De arbeid(st)ers zelf kunnen en moeten de leiding nemen van hun eigen organisatie en empowerment.
  • De arbeid(st)ers kunnen zelf het best hun noden inschatten en de risico’s die ze lopen wanneer ze hun rechten willen uitoefenen. Publieke campagnes en andere initiatieven naar aanleiding van schendingen van rechten, en het uitwerken van strategieën om problemen daarmee aan te pakken, moeten gebeuren in overleg met de arbeid(st)ers of hun vertegenwoordigers.
    Het publiek kan en moet actie voeren opdat de rechten van de arbeid(s)ers gerespecteerd worden. Maar principieel steunt noch promoot de CCC boycots als actiemiddel.
  • Om de naleving van de rechten van de arbeidsters te verzekeren en te behouden, moeten de genderproblemen die ten grondslag liggen van rechtenschendingen of die bevorderen, aange-pakt worden.
  • Nationale regeringen en internationale autoriteiten zijn ertoe gehouden de wetgeving te doen toepassen en overtredingen te sanctioneren. De normen zoals in de IAO Conventies bepaald, moeten in bindende wetgeving omgezet worden. Die overheden moeten ook ethische aanbe-stedingsprocedures hanteren.
  • De kleding- en sportschoenenindustrie (fabriekseigenaars, agenten, producenten, merkkledingbedrijven, distributeurs, e.a.) moeten verzekeren dat goede arbeidspraktijken de norm zijn op alle niveaus van de industrie. Gegeven de huidige structuur van de industrie moeten merkkledingbedrijven en distributeurs hun machtspositie aanwenden om goede arbeidsnormen te ver-zekeren.
  • Merkkledingbedrijven en distributeurs moeten een gedragscode voor arbeidspraktijken aannemen die de normen van de CCC modelcode volgt, zich engageren om die normen doorheen heel de onderaannemingsketen van de kledingproductie toe te passen, en deelnemen aan geloofwaardige, transparante en participatieve multi-stakeholder controle-initiatieven om activiteiten rond de toepassing van codes te ontwikkelen, te sturen en te beheren.
  • Merkkledingbedrijven en distributeurs moeten actief de sociale dialoog met de vakbonden nastreven en internationale kaderakkoorden afsluiten om die dialoog te bevorderen.
  • Ondernemingen moeten open communiceren over de omstandigheden in, en de structuur van hun bevoorradingsketens en over de acties die ze ondernemen om goede arbeidsom-standigheden te verzekeren.
  • Vakbonden en NGO’s moeten op nationaal, regionaal en mondiaal vlak samenwerken om de arbeidsomstandigheden in de kleding- en sportschoenenindustrie te verbeteren en om de empowerment van de arbeid(st)ers te bevorderen, zonder hun toevlucht te nemen tot protectionisme. De samenwerking moet gebaseerd zijn op wederzijds respect voor elkaars verschillende rol en methodes, op open en actieve communicatie, het zoeken naar een consensus op voet van gelijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid, en op opbouwende kritiek.