Spectrum en onveilige werkomstandigheden in andere fabrieken

Op 11 april 2010 was het 5 jaar geleden dat de Spectrum/Shahriar Sweater fabriek in Bangladesh instortte. Vierenzestig arbeid(st)ers verloren het leven en 80 raak-ten gewond, onder wie 54 ernstig. De instorting vestigde wereldwijd de aan-dacht op de chronische veiligheidsproblemen in de kledingindustrie in Bangladesh.

De brand in de Garib & Garib fabriek op 25 februari 2010., waarbij 21 arbeid(st)ers het leven lieten en 50 anderen gewond raakten, herinnert er ons brutaal aan dat er vijf jaar nadien weinig of geen effectieve en pro-actieve maatregelen genomen zijn zodat de kledingarbeidsters in Bangladesh naar het werk kunnen gaan zonder te moeten vrezen voor hun leven.

In hetzelfde jaar dat Spectrum instortte, verongelukten 65 arbeid(st)ers in KTS Texti-les en Sayem Fashions. Enkele weken na de brand in Garib&Garib verloor nog een arbeid(st)er het leven in een andere fabriek, Matrix Sweater. Van 2005 tot 2010 kwamen ten minste 172 arbeid(st)ers om. Bij hun dood waren de meeste van de slachtoffers kleren aan het maken voor bekende internationale merken.

Door alle betrokkenen had veel meer kunnen gedaan worden om deze rampen te voorkomen. En veel meer moet er nog gedaan worden om ze in de toekomst te voorkomen.

Oproep

Naar aanleiding van de verjaardag van de instorting van Spectrum doen de Schone Kleren Campagne, Maquila Solidarity Network (Canada), het International Labor Rights Forum (USA) en Worker Rights Consortium (USA) een oproep tot alle bedrij-ven die kleding aankopen in Bangladesh dat ze in hun eigen bevoorradingsketen maatregelen zouden nemen om toekomstige tragedies te voorkomen. We vragen ook dat de bedrijven gezamenlijk druk zouden uitoefenen op de regering van Bangladesh en de BGMEA (sectorfederatie) om specifieke maatregelen te nemen om de problemen in de hele industrie aan te pakken.

De vijf hierboven vermelde organisaties hebben een lijst met concrete punten opge-steld en die gestuurd naar een dertigtal internationale kledingmerken die zich bevoor-raden in fabrieken waarin zich ernstige veiligheids- en gezondheidsproblemen heb-ben voorgedaan.
In die lijst van maatregelen vinden we o.a.:

• Dringend een degelijke inspectie uitvoeren van alle kledingfabrieken met meerdere verdiepingen;
• Nagaan of er voldoende vrije en ongesloten nooduitgangen zijn;
• Inspectie van de veiligheid van gas- en elektriciteitsleidingen, gebruik van voldoende brandvertragend materiaal in muren en daken, veilig gebruik van machines;
• Inspectie van het brandalarmbeleid, met maandelijkse oefeningen;
• Aanwezigheid van een geoefende fabrieksbrandweer;
• Aanwezigheid van een veiligheids- en gezondheidscomité;
• Periodieke publicatie van een lijst van fabrieken die niet aan de normen voldoen en intrekking van hun exportlicentie en BGMEA-lidmaatschap;
• Oprichting van een onderzoekscommissie die alle zware ongevallen moet onderzoeken en de verantwoordelijkheden vaststellen; garanties dat de regering straf-rechtelijk optreedt;
• Voldoende financiële vergoeding voor slachtoffers en gehandicapten en hun gezinnen;
• Respect voor het recht op vereniging en het recht op collectief onderhandelen.

De aankopende kledingmerken moeten zelf:

• Geregeld audits uitvoeren om na te gaan of de fabrieken in orde zijn met de veiligheidsvoorschriften;
• Daarbij nauw samenwerken met werknemerssorganisaties;
• De regering verwittigen indien er in een fabriek veiligheids- of gezondheidsproblemen zijn, en de resultaten van dergelijke audits openbaar maken;
• Een geloofwaardig en toegankelijk klachtensysteem opzetten, waardoor werknemers informatie kunnen geven over gezondheids- en veiligheidsproblemen in hun fabriek;
• Garanderen dat de werknemers recht op vereniging en op collectief onderhandelen hebben.
• Vakbonden kunnen en moeten een centrale rol spelen in de verbete-ring van de gezondheid en veiligheid op het werk.

De Schone Kleren Campagne doet ook een oproep tot de internationale kledingmerken die aankopen in fabrieken waar er recent een ramp gebeurde dat ze zouden garanderen dat slachtoffers en hun gezinnen tijdig een eerlijke vergoeding krijgen.

De lijst van kledingmerken die aankochten in fabrieken waar een ernstig gezond-heids- of veiligheidsincident gebeurde, bevat een dertigtal namen, waaronder beken-de bedrijven als 3 Suisses, Carrefour, Cotton Group, El Corte Ingles, Gap, H&M, In-ditex (Zara), JC Penny, Littlewoods, Otto, Wal-Mart,...

Onregelmatige uitbetalingen door het Spectrum Hulpfonds

Toen in april 2005 de Spectrum kledingfabriek in Bangladesh instortte (64 doden, 80 gewonden), werd een jaar later een Hulpfonds opgericht voor de gezinnen van de overledenen en van de zwaargewonden. Het werd geschat op een totaal van 553.000€, waarmee een maandelijks pensioen uitbetaald zou worden. Dit kwam bovenop dringende geneeskundige verzorging en andere noodhulp.
In 2008 werd een eerste uitbetaling gedaan aan de getroffen arbeid(sters) en de gezinnen van de slachtoffers. Een tweede volgde in juni/juli 2009. De uitbetaling zouden zo onregelmatig zijn omdat de betrokkenen over het hele land verspreid leven en er momenteel in het land geen overschrijvingen per telex mogelijk zijn.
Het totaal uitbetaald bedrag ligt tussen de 76.000 taka (900€) en 78.000 taka (923,5€), bovenop de 100.000 taka (1.183,5) dat direct na de instorting door het bedrijf zelf is uitbetaald.
Momenteel zijn er tot eind 2009 nog 44 maandelijkse pensioenbedragen onbetaald gebleven. Die zouden in maart 2010 gestort worden, maar dat is niet gebeurd. De initiatiefnemers (waaronder Inditex) hopen dat in de volgende weken alsnog te kunnen doen, na toelating van het Ministerie van Arbeid en de bank. Van de zwaargewonden hebben er zes hun pensioen gekregen tot juni 2009. Dertig van hen zijn volledig uitbetaald omdat ze onder de voorwaarden van het Hulpfonds terug kunnen gaan werken.

De Schone Kleren Campagne betreurt dit uitstel. Ze vraagt de initiatiefnemers een duidelijke en transparante uitbetalingsmethode uit te werken, want de gezinnen hebben het geld, dat hun vele jaren geleden werd beloofd, dringend nodig.