Eén wereld, één wens: goede arbeidsomstandigheden voor iedereen!
Op donderdag 7 februari 2008, Chinees nieuwjaar, was het nog precies 6 maanden voor de Olympische Spelen op 8 augustus in China starten. Dit was de start van de publiekscampagne PlayFair 2008 in Vlaanderen. PlayFair 2008 wenste met gelukskoekjes iedereen veel geluk, gezondheid, solidariteit …, vooral ook iedereen die sportkleding enz maakt voor de Olympische Spelen. Geselecteerde of selecteerbare atleten kregen gelukskoekjes toegestuurd. En aan de vooravond van Chinees Nieuwjaar deelden de vijf olympische mascottes in Gent eerst deze speciale gelukskoekjes uit en daarna volgde een gesprek met journaliste Catherine Vuylsteke, sprinter Cedric Van Branteghem en roeister Annick De Decker in het Chinees restaurant Tashun over hun kijk op China en de Spelen.
Op 10 mei speelde FCV Dender tegen AA Gent de laatste voetbalmatch van het seizoen. Beide ploegen speelden in speciale truien ter ondersteuning van PlayFair 2008. Firma De Doncker – Bouw Punt en VDK Spaarbank stonden hun plaats op de shirts van respectievelijk Dender en Gent af.
In het voorjaar werd ook op andere plaatsen (Antwerpen, Brugge, Brussel, Leuven) actie gevoerd in aanloop naar de Spelen.
Pak de vlam
Op www.catchtheflame.org konden mensen zich registreren en verwacht wordt dat ze daarna door SMS-, Bluetooth of e-mailberichten te versturen, ook anderen oproepen om de boodschap te geven aan het Internationaal Olympisch Comité (IOC) dat ze willen dat producten voor de Olympische Spelen in goede arbeidsomstandigheden gemaakt worden.
Actievoerders van PlayFair 2008 hebben op 10 juni 12000 handtekeningen uit 99 landen overhandigd aan het hoofdkantoor van het Internatonaal Olympisch Comité.
Vier horden
Vier jaar na de Spelen van Athene maakt PlayFair 2008 een balans op van de arbeidsomstandigheden in de sportkledingindustrie en de inspanningen die sportmerken gedaan hebben. Uit het nieuwe rapport ‘Clearing the Hurdles :Steps to Improving Wages and Working Conditions in the Global Sportswear Industry’ blijkt dat schendingen van fundamentele arbeidsrechten nog steeds op grote schaal voorkomen. Vier ‘horden’ moeten genomen worden om ze te overwinnen.
Lees de samenvatting van het rapport
Lees het volledige rapport
Het rapport is gebaseerd op interviews begin 2008 van meer dan 320 sportkledingarbeid(st)ers in China, India, Thailand en Indonesië, en ook op onderzoek van bedrijfs- en sectorprofielen, gepubliceerde en ongepubliceerde rapporten, krantenartikelen, websites en fabrieksadvertenties. Er werden 4 grote problemen vastgesteld:
- lage lonen
- gebrek aan respect voor organisaties van werknemers
- werkonzekerheid door sluitingen
- misbruik van korte termijncontracten en andere vormen van precaire tewerkstelling
Voor het eerst belicht PlayFair 2008 ook Yue Yuen, de grootste sportschoenenproducent ter wereld met hoofdzetel in Hong Kong. Yue Yuen produceert 17% van alle sportschoenen, voor meer dan 30 merken, en stelt ongeveer 300 000 werknemers tewerk o.a. in China, Indonesië en Viëtnam.
Lees de samenvatting van het rapport (NL)
Lees het volledige rapport (ENG)
Lage lonen
• Werknemers in de Yue Yuen factories in Dongguan, China werken 10 à 12 uur per dag en maken sportschoenen voor bekende sportmerken. Ze verdienen 0,34 € per uur. Bij een onderaanneming van Yue Yen verdienen ze nog minder.
• Kledingarbeidsters in Cambodja verdienen tussen 45 en 50 € per maand, overwerk en premies inbegrepen. Dit is niet voldoende om van te leven.
• In de Tae Kwang Vina fabriek in Hanoi, Vietnam, waar Nike sportschoenen gemaakt worden, verdienen werknemers ongeveer 40 € per maand. Er brak in maart van dit jaar een staking uit omdat door de inflatie van 9,5 procent de basisproducten veel duurder geworden waren en een loon van 40€ per maand onvoldoende is voor dagelijkse levensbehoeften.
Recht op organisatie en op collectieve onderhandelingen
• Vakbondsleiders en –militanten worden ontslagen; Vb. Op 8 november 2007 werd een vakbond opgericht in een fabriek in Honduras die T-shirts maakt voor de nationale voetbalploeg; na 4 dagen waren 55 van de 58 oprichters ontslagen.
• Het management weigert om vakbonden te erkennen en er ermee te onderhandelen.
• Fabrieken waar een vakbond actief is, worden gesloten of krijgen minder bestellingen; Vb Een bedrijf in Indonesia dat produceert voor adidas en VF Corporation was aan het onderhandelen met de vakbond en verschoof daarna de productie naar China.
• Productie wordt verhuisd naar regio’s waar de vrijheid van vereniging wettelijk beperkt is (vb China, Vietnam)
Het gebrek aan respect voor het recht op vrijheid van vereniging en op collectieve onderhandelingen van de arbeid(st)ers verhindert elke poging van de arbeiders om samen de arbeidsproblemen aan te pakken op het moment dat ze zich voordoen en om te onderhandelen over de verbetering van hun loon en werkvoorwaarden op lange termijn.
Fabriekssluitingen
• In Indonesië sloten in november 2006 de bedrijven PT Spotec en PT Dong Joe waardoor 10 500 werknemers hun werk verloren; een derde fabriek PT Tong Yang sloot daarna ook en nog eens 9000 mensen verloren hun baan. De 3 fabrieken produceerden voor Reebok. Na een jaar hebben deze mensen nog hun ontslagvergoeding niet gekregen.
Het grote aantal fabriekssluitingen dat de laatste jaren gepaard gaat met de herstructurering in deze sector, draagt bij tot een klimaat van angst onder de arbeid(st)ers en de leveranciers, en geeft ook voedsel aan de mythe dat elke poging om de omstandigheden te verbeteren, alleen leidt tot meer verlies van werk. Als arbeiders geconfronteerd worden met werkonzekerheid zijn ze minder geneigd om stappen te ondernemen om misbruiken te bestrijden.
Onzekere tewerkstelling
• Van 2003 tot 2006 is het aantal tijdelijke contracten toegenomen tot 25% van alle contracten bij het bedrijf PPCS in Cambodja, dat produceert voor adidas en Puma. De contracten zijn meestal voor 2 of 3 maand. En veel werknemers krijgen achtereenvolgens tijdelijke contracten. Op die manier verliezen ze recht op anciënniteit en andere voorzieningen zoals zwangerschapsverlof, jaarlijks verlof, loonsverhoging.
• Bij het bedrijf PT Busana Prima Global in Indonesië krijgen nieuwe werknemers altijd een tijdelijk contract. In één van de vestigingen van het bedrijf hebben 40% van de werknemers een tijdelijk contract. In een andere vestiging heeft 1 werknemer op 1097 de werknemers een vast contract.
Door het groeiend gebruik van kortetermijncontracten en andere vormen van onzekere tewerkstelling onthoudt men aan de arbeid(st)ers hun sociale zekerheid en andere wettelijke rechten, ontmoedigt men de organisatie van de werknemers en ondermijnt men het afdwingen van arbeidsreglementen omdat die al te dikwijls niet van toepassing zijn op werknemers zonder vast contract.
PlayFair 2008
Doelen voor Vancouver 2010 en Londen 2012
PlayFair 2008 roept niet op tot een boycot maar vraagt respect voor de fundamentele arbeidsrechten van werknemers in de sportkledingindustrie.
Atleten stellen zich sportieve doelen in hun carrière. Ook sportmerken stellen zich doelen qua winst en groei. Daarom daagt PlayFair 2008 sportmerken ook uit om doelen te stellen qua arbeidsomstandigheden en die te realiseren tegen de Winterspelen van Vancouver in 2010 en de Zomerspelen van Londen 2012.
- Sportkledingmerken moeten eisen dat hun leveranciers een beleid inzake vrijheid van vereniging aannemen en dat meedelen aan het arbeid(st)ers in de vorm van een schriftelijke “Garantie voor recht op organisatie”. Dat zou tegen Vancouver 2010 moeten gebeuren bij minimaal 30% van de leveranciers van een merkbedrijf en tegen Londen 2012 bij 100%.
- Tegen Vancouver 2010 zouden sportkledingmerken en -distributeurs meetbare stimulansen moeten geven aan fabrieken die een CAO met een onafhankelijke vakbond hebben gesloten. Dergelijke stimulansen zouden kunnen omvatten: voorkeur bij bestellingen; stabiele langetermijncontracten; en een meetbare CAO-bonus in de stukprijs
- Tegen Vancouver 2010 moeten sportkledingleveranciers garanderen dat ten minste 95% van de arbeid(st)ers die tewerkgesteld zijn in de kernactiviteit van het bedrijf, een contract van onbepaalde duur hebben en dat:
Elk gebruik van contracten van bepaalde duur valt binnen een duidelijk omlijnd plan dat gebruik ervan rechtvaardigt;
Alle arbeid(st)ers met een contract van bepaalde duur hetzelfde loon en dezelfde voordelen krijgen als de vaste arbeid(st)ers die hetzelfde werk verrichten; Zodra een werknemer op korte termijn een tweede maal met een contract van bepaalde duur is tewerkgesteld door dezelfde werkgever, of voor twee jaar, hij of zij automatisch voor een volgend contract een van onbepaalde duur krijgt.
- Aankopers moeten zich ertoe engageren dat tegen Londen 2012 in ten minste 25% van hun leveranciers een leefbaar loon uitbetaald wordt, door:
- In samenwerking met andere aankopers (eventueel via een multi-stakeholderinitiatief) uit te zoeken bij welke leveranciers ze samen met de andere deelnemende aankopers regelmatig meer dan 75% van de productie voor hun rekening nemen;
- De oprichting van onderhandelingsstructuren te bevorderen om het fabrieksmanagement en de vakbond(en) in staat te stellen het leefbaar loon in de bestaande loonstructuur van die fabrieken te integreren;
- Individueel te onderhandelen met het fabrieksmanagement over maatregelen die nodig zijn om het cijfermatig aandeel in het leefbaar loon te bepalen, in verhouding met het productieaandeel van elk aankopend bedrijf.
Onderzoek in 4 fabrieken in China
De PlayFair 2008 - campagne deed in 2007 onderzoek in 4 fabrieken in China die een olympische licentie hebben en die tassen, petjes en hoedjes, papierwaren en andere producten maken met het olympische logo. Het gaat om de bedrijven Le Kit Stationary Co, Mainland Headwear Holdings Ltd, Eagle Leather Products en Yue Wing Cheong Light Products. Er werden ernstige schendingen van fundamentele arbeidsrechten aangetroffen: werknemers onder de minimumleeftijd, lonen die slechts de helft bedragen van het wettelijke minimumloon, verplicht overwerk, werknemers die 12 uur na elkaar moeten werken 7 dagen op 7 in een ongezonde omgeving. Bij gebrek aan vakbondsvrijheid kunnen Chinese werknemers niet opkomen voor hun rechten. Verder toont dit grondige onderzoek aan dat de eigenaars de loonadministratie vervalsen en werknemers dwingen om te liegen over hun lonen en arbeidsomstandigheden.
Lees het rapport
Lees de update
|
