Dodelijke jeans

Zandstralen van jeans kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van de betrokken werknemers. Hoogtijd om er mee op te houden! Het inademen van kristallijne silica kan de longen aantasten en leiden tot silicose, een ongeneeslijke ziekte. In Turkije telt men al 46 dodelijke slachtoffers als gevolg van deze productiemethode. Op 21 en 23 maart 2011 bezochten organisaties van de Schone Kleren Campagne ruim 100 winkels van 35 jeansmerken en modeketens met een zandloper als symbool en de vraag om onmiddellijk te stoppen met zandstralen van jeans

Zandstralen van jeans

Er wordt heel veel jeans verkocht, jaarlijks 10 miljoen jeansbroeken in België. Gebleekte jeans die er versleten uitziet, is al een tijdje in de mode. Eénmaal een jeansbroek gestikt is, ondergaat ze 3 à 10 wassingen en verschillende droge behandelingen om ze verder af te werken. Eén van die behandelingen is zandstralen. Zandstralen wordt gebruikt om de jeansbroek een versleten uitzicht te geven. Zandstralen van jeans verschilt van andere eindbewerkingen zoals ‘stonewashing’ omdat zandstralen toelaat slechts bepaalde delen van de jeans af te bleken. Maar het is moeilijk om met 100% zekerheid te zeggen of een jeans al dan niet gezandstraald is.
Zonder voldoende beschermingsmaatregelen kan zandstralen stoflong of silicose veroorzaken, een ongeneselijke ziekte. Het probleem is dat de productie van jeans via uitbesteding en onderaanneming gebeurt in landen (Turkije, Bangladesh, Argentinië, …) en ondernemingen waar de gezondheid van werknemers nauwelijks beschermd wordt. In Turkije zijn 46 werknemers gestorven aan stoflong en honderden zijn ongeneeslijk ziek.

Actie

Op 21 en 23 maart voerden 8 organisaties van de Schone Kleren Campagne actie in Antwerpen, Brugge, Diest, Gent en Hasselt. Half februari werd al elders in Europa en in Franstalig België actie gevoerd om het zandstralen van jeans een halt toe te roepen.
De Schone Kleren Campagne vraagt dat jeansmerken en modeketens onmiddellijk stoppen met zandstralen van jeans.

De Schone Kleren Campagne vraagt de bedrijven ook:

1. Om een formeel beleidsstandpunt over het stoppen met zandstralen van jeans bekend te maken
2. Om er voor te zorgen dat hun bedrijfsbeleid i.v.m. het stoppen van zandstralen van jeans doorheen de toeleveringsketen nageleefd wordt en gecontroleerd wordt via degelijke monitoring procedures en in samenwerking met lokale vakbonden en NGO’s
3. Om na te gaan welke werknemers betrokken waren bij het zandstralen van jeans en bij hen een medisch onderzoek te laten doen
4. Om er voor te zorgen dat werknemers die aangetast zijn door silicose dringend de nodige medische zorgen krijgen en een financiële vergoeding voor de schade die ze door deze ziekte opliepen
5. Om toe te zien dat de werknemers die werkten als zandstraler een nieuwe job aangeboden krijgen of herscholing indien nodig
6. Om preventief een risico-analyse te doen b nieuwe productiemethoden

Manifest

Naast deze 8 organisaties (Wereldsolidariteit, FOS-Socialistische solidariteit, ACV, ABVV, ACV Metea, ABVV TKD, LBC-NVK, BBTK) hebben nog 16 andere organisaties het manifest ondertekend dat oproept tot een onmiddellijk verbod van zandstralen: Business and Professional Women, Djapo, Hefboom, KAV, MeMo, Netwerk Bewust Verbruiken, OIVO, Oxfam Wereldwinkels, Protos, Test-Aankoop, Trias, Viva-SVV West-Vlaanderen, Volens, Vredeseilanden, Vrouwenraad, Zij-kant.

Houding van buitenlandse en Belgische bedrijven

We hebben onze eisen in 4 fasen uitgesplitst: communicatie, implementatie, remediëring en vergoedingen.

• Communicatie kijkt naar welke bedrijven een beleid ivm zandstralen hebben ontwikkeld en gecommuniceerd.
• Implementatie van het verbod op zandstralen gaat over de tijdsspanne van de invoering, de sterkte van de controlesystemen en de betrokkenheid van lokale vakbonden en NGO’s in dit proces.
• We kijken ook naar twee verdere actiedomeinen: remediëring en vergoeding. Op deze domeinen heeft nog geen enkel jeansmerk of kledingketen actie ondernomen en het is bijgevolg onmogelijk ze in dit opzicht te waarderen, maar we geven een overzicht van wat ze zouden moeten doen en we zullen ze op dit terrein beoordelen naarmate de campagne verder verloopt.

Tijdens de acties van 21 en 23 maart 2011 focuste de Schone Kleren Campagne op de eerste fase: welke bedrijven hebben een beleid ivm zandstralen ontwikkeld en gecommuniceerd

Stand van zaken op 7 november 2011. Wijzigingen zijn mogelijk.

A: Deze bedrijven laten zandstralen toe of geven geen informatie over het gebruik van zandstralen in hun productieketen

B: Deze bedrijven zeggen dat zandstralen verboden is/zal zijn maar hebben geen officieel standpunt bekendgemaakt via hun website, de pers of een ander communicatiekanaal om hun klanten te informeren

C: Deze bedrijven zeggen dat geen gebruik gemaakt werd/wordt van zandstralen maar hebben geen officieel standpunt bekendgemaakt

D: Deze bedrijven hebben een officieel standpunt bekendgemaakt dat zandstralen verboden is/wordt in hun productieketen