Nieuw onderzoek toont dat in Bangladesh nog altijd jeans gezandstraald wordt

Een nieuw onderzoek van de internationale Schone Kleren Campagne onthult dat in bedrijven in Bangladesh die produceren voor bekende modeketens en jeansmerken nog steeds jeans gezandstraald wordt, ondanks het bestaande verbod.

Lees het volledige rapport (Engels): Deadly Denim

Zandstralen is een techniek die gebruikt wordt om jeans een bleek, versleten uitzicht te geven. Zandstralen van jeans is echter zeer schadelijk voor de gezondheid van de werknemers. Een groot aantal modeketens en jeansmerken heeft publiek aangekondigd het zandstralen van jeans te verbieden in zijn toeleveringsketen.

Bekijk het standpunt van de bedrijven

Desalniettemin wordt blijkbaar in Bangladesh nog steeds jeans ofwel manueel ofwel machinaal gezandstraald. Eén fabriekseigenaar verklaarde dat het onmogelijk is om de ontwerpen van de modeketens of jeansmerken te realiseren zonder het gebruik van zandstralen vanwege de korte leveringstermijnen. En anderen verklaren dat het zandstralen ’s nachts gebeurt om te vermijden dat inspecteurs het kunnen vaststellen en op die manier omzeilen ze het verbod.

De werknemers die geïnterviewd werden, hoesten voortdurend en hebben ademhalingsmoeilijkheden. Ze gebruiken oude machines en moeten tot 12 uur per dag weken in stoffige en slecht verluchte lokalen, zonder voldoende beschermingsmiddelen.
Verder vermeldt het rapport het gebrek aan medische verzorging voor de werknemers en de moeilijkheden die ze ondervinden om een adequate diagnose te laten stellen en een aangepaste behandeling te vinden. Dit heeft o.a. te maken met het feit dat medische experten weinig of niet vertrouwd zijn met de gevolgen van zandstralen van jeans.

De internationale Schone Kleren Campagne doet nu een beroep op de modeketens en merken om meer maatregelen te nemen om het zandstralen te stoppen. Dit kan inhouden dat contracten met ondernemingen waar er machinaal of manueel gezandstraald wordt, stopgezet worden; of dat er nieuwe ontwerpen gemaakt worden. Hoe dan ook is samenwerken met lokale vakbonden en arbeidsrechtenorganisaties essentieel om het verbod op zandstralen te doen naleven.

De internationale Schone Kleren Campagne roept nationale regeringen op om, zoals in Turkije, het zandstralen wettelijk te verbieden, en de EU om gezandstraalde denimproducten te bannen. Ten slotte, de internationale Schone Kleren Campagne pleit er voor om de kledingindustrie op te nemen in het gemeenschappelijk programma van de Internationale Arbeidsorganisatie en de Wereldgezondheidsorganisatie om silicose te elimineren tegen 2015 en tevens een nationaal programma op te zetten in Bangladesh.

Campagne 'Stop met zandstralen van jeans'

De werknemers die het zandstralen uitvoeren, lopen onaanvaardbare gezondheidsrisico’s.

Op 21 en 23 maart 2011 voerden 8 organisaties van de Schone Kleren Campagne actie in Antwerpen, Brugge, Diest, Gent en Hasselt. Half februari werd al elders in Europa en in Franstalig België actie gevoerd om het zandstralen van jeans een halt toe te roepen.
De Schone Kleren Campagne vraagt dat jeansmerken en modeketens onmiddellijk stoppen met zandstralen van jeans.

De Schone Kleren Campagne vraagt de bedrijven ook:

1. Om een formeel beleidsstandpunt over het stoppen met zandstralen van jeans bekend te maken
2. Om er voor te zorgen dat hun bedrijfsbeleid i.v.m. het stoppen van zandstralen van jeans doorheen de toeleveringsketen nageleefd wordt en gecontroleerd wordt via degelijke monitoring procedures en in samenwerking met lokale vakbonden en NGO’s
3. Om na te gaan welke werknemers betrokken waren bij het zandstralen van jeans en bij hen een medisch onderzoek te laten doen
4. Om er voor te zorgen dat werknemers die aangetast zijn door silicose dringend de nodige medische zorgen krijgen en een financiële vergoeding voor de schade die ze door deze ziekte opliepen
5. Om toe te zien dat de werknemers die werkten als zandstraler een nieuwe job aangeboden krijgen of herscholing indien nodig
6. Om preventief een risico-analyse te doen b nieuwe productiemethoden

Manifest

Naast deze 8 organisaties (Wereldsolidariteit, FOS-Socialistische solidariteit, ACV, ABVV, ACV Metea, ABVV TKD, LBC-NVK, BBTK) hebben nog 16 andere organisaties het manifest ondertekend dat oproept tot een onmiddellijk verbod van zandstralen: Business and Professional Women, Djapo, Hefboom, KAV, MeMo, Netwerk Bewust Verbruiken, OIVO, Oxfam Wereldwinkels, Protos, Test-Aankoop, Trias, Viva-SVV West-Vlaanderen, Volens, Vredeseilanden, Vrouwenraad, Zij-kant.

Houding van buitenlandse en Belgische bedrijven

We hebben onze eisen in 4 fasen uitgesplitst: communicatie, implementatie, remediëring en vergoedingen.

• Communicatie kijkt naar welke bedrijven een beleid ivm zandstralen hebben ontwikkeld en gecommuniceerd.
• Implementatie van het verbod op zandstralen gaat over de tijdsspanne van de invoering, de sterkte van de controlesystemen en de betrokkenheid van lokale vakbonden en NGO’s in dit proces.
• We kijken ook naar twee verdere actiedomeinen: remediëring en vergoeding. Op deze domeinen heeft nog geen enkel jeansmerk of kledingketen actie ondernomen en het is bijgevolg onmogelijk ze in dit opzicht te waarderen, maar we geven een overzicht van wat ze zouden moeten doen en we zullen ze op dit terrein beoordelen naarmate de campagne verder verloopt.

Tijdens de acties van 21 en 23 maart 2011 focuste de Schone Kleren Campagne op de eerste fase: welke bedrijven hebben een beleid ivm zandstralen ontwikkeld en gecommuniceerd

Stand van zaken op 30 maart 2012. Wijzigingen zijn mogelijk.

A: Deze bedrijven laten zandstralen toe of geven geen informatie over het gebruik van zandstralen in hun productieketen

B: Deze bedrijven zeggen dat zandstralen verboden is/zal zijn maar hebben geen officieel standpunt bekendgemaakt via hun website, de pers of een ander communicatiekanaal om hun klanten te informeren

C: Deze bedrijven zeggen dat geen gebruik gemaakt werd/wordt van zandstralen maar hebben geen officieel standpunt bekendgemaakt

D: Deze bedrijven hebben een officieel standpunt bekendgemaakt dat zandstralen verboden is/wordt in hun productieketen

Let your blue jeans talk ... green!

Op de site www.greenjeans.be vind je meer in formatie over jeans en een overzicht van verkooppunten, merken en labels die aandacht hebben voor mens en milieu wat betreft grondstoffen en productieproces. Ook kun je er de ecologische voetafdruk van je jeans berekenen, en staan er tips op om bewuster met kleding om te gaan. Een bewuste consument en een verhoogde vraag naar duurzame alternatieven voor jeans kunnen ertoe leiden dat deze kleding sneller haar weg vindt naar de Belgische markt.

"Let your blue jeans talk...green" is een samenwerking van Schone Kleren Campagne, Netwerk Bewust Verbruiken, Test-Aankoop, Ecolife en Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling. Het doel van de campagne is consumenten - aan de hand van het voorbeeld jeans - bewust te maken van de ecologische en sociale knelpunten die voorkomen in de productieketen van kleding.

De campagne Let your blue jeans talk... green is tot stand gekomen met de steun van de Vlaamse Overheid

Tijdens de Mondiale Dag op 30 oktober 2010 in Beernem organiseerden vrijwilligers van Wereldsolidariteit een wedstrijdje jeansbroekhangen, om bezoekers bewust te maken van de sociale en ecologische omstandigheden waar jeansbroeken gemaakt worden.