Schone Kleren Campagne en ‘duurzame kleding’

'Duurzame kleding' bestempelen we hier als kleding waarbij tijdens de productie rekening gehouden wordt met een mix van sociale en ecologische criteria.

Naast de mainstream bedrijven die, o.a. door de Schone Kleren Campagne, aangespoord worden om sociaal duurzame kleding te produceren, zijn er ook pioniers. Die willen voortdurend de grenzen verleggen. Ze vormen een niche maar hun aantal groeit. En ze hopen dat ze op kortere of langere termijn meer invloed zullen hebben.
Die pioniers zijn veelal te vinden in de hoek van de ecologisch duurzame kleding. Die wordt vooralsnog door een minderheid van consumenten aangekocht, maar wordt toch populairder. Kleding die het milieu ontziet, is er grofweg in twee gradaties:
1. kleding van biovezel, een vezel die biologisch geteeld is.
2. ecologische kleding: kleding van biovezel, waarvan het weefsel bij de zgn. veredeling of ‘natte processen’ bovendien ecologisch geproduceerd is.

Keurmerken van deze ecologische kleding omvatten vaak ook sociale normen. Wie zorgzaam wil omspringen met de natuur, wil dat meestal ook doen met de werknemers.

Er zijn ook pioniers op het gebied van sociaal verantwoorde ontwikkeling, die men vindt in de fair trade beweging: met eerlijke handel wil men de ontwikkeling van het zuiden bevorderen. Maar fair trade kleding kan bovendien ook uit biokatoen of een andere biovezel bestaan, en soms spant men zich in om traditionele veredelingsprocessen (met minerale verven of verven op basis van plantenextracten) toe te passen, zodat het weefsel ook ecologisch genoemd kan worden. Dan krijgen we kleding die aan een mix van sociale en milieucriteria beantwoordt, zonder dat ze evenwel altijd een keurmerk draagt.

Naast ‘duurzame’ kleding bestaan er nog keurmerken voor residu-arme kleding of voor kledingproductie met minimale ecologische impact. Ze zijn opgesteld door testlabs, zoals Öko-tex 100 en Ökotex 1000, of door de EU: het Europees Eco-label (Europese Bloem). Ze zijn heel waardevol, maar we kunnen kleding met die keurmerken moeilijk ‘duurzaam’ noemen.

Ökotex 100 verbiedt of beperkt sterk de aanwezigheid van een heel aantal giftige stoffen, die o.a. contactdermatitis kunnen veroorzaken. Het bevat een aantal gradaties. Het is het strengst voor babykleding en kleding die normaal in contact komt met grote oppervlaktes huid. Het is iets minder streng voor bovenkleding en meubeltextiel. Ökotex 100 bevat dus alleen criteria voor residu’s in de kleding. Het gebruik van biokatoen is niet verplicht.

Ökotex 1000 duidt aan dat een kledingstuk geproduceerd is in fabrieken die het milieu minimaal belasten. Het geloosde afvalwater en de lucht moeten aan bepaalde milieucriteria voldoen. Lawaai en stof, gezondheid en veiligheid moeten aan een bepaalde kwaliteit voldoen. Bovendien moet 30% van de productie een Ökotex-100 keurmerk hebben. De productieplaatsen moeten bovendien aan de sociale basisnormen voldoen: geen kinderarbeid, geen discriminatie, dwangarbeid, vrijheid van organisatie en collectieve onderhandelingen, maximum aantal werkuren, wettelijk of sectoraal minimumloon. De Schone Kleren Campagne staat evenwel kritisch tegenover de controleprocedures.

De ‘Europese Bloem’ is dan weer een combinatie van Ökotex 100 en 1000, weliswaar zonder sociale criteria. Het stelt grenzen aan concentraties giftige stoffen in kleding – en is daar-in in sommige opzichten wat strenger dan Ökotex 100 – maar zoals bij Ökotex 1000 eist het ook dat het productieproces ecologisch verloopt. Ook hier niet de eis dat bijv. biokatoen wordt gebruikt.

De consument die op zoek is naar duurzame kleding – en bereid is er eventueel extra voor te betalen - moet dus uitkijken. Het gamma is groot en de normen lopen sterk uiteen. Om hun imago op te poetsen, verkopen veel grote merken en distributeurs tegenwoordig ook één of een beperkt aantal kledinglijnen die aan bepaalde ecologische en/of sociale duurzame normen beantwoordt. Maar het is soms zoeken naar het product in de winkel.

Download the brochure met verkooppunten

Anders Getint - Leuven
Bio-Green - Oostende
Biokruidenierke - Hasselt
Bio-Planet
Biovita – Sint-Andries-Brugge
Les Choux Verts-Brussel
Doekjes en Broekjes - Leuven
Ethic Wear - Brussel
Fair.fashion – Antwerpen*
Fair21 - Eindhoven
Friends of the Earth - webwinkel*
Greenpeace Shop – web*
Hempmade – Leuven*
Inti Washi - Lier
Kangoeroe - Torhout
Kraamvogel - Antwerpen
Kuyichi (Ndl)
Mamaskientje - Brugge
Mandragora - Antwerpen
Midgaard - Lichtaart
Natur Pur – Elsene (Brussel)
Ollekebolleke - Geel
O’Zon – Gent/Antwerpen
Pachamama - Brussel
Petits d’Homme Verts – web-winkel
Pluis - Schoonaarde
Pristine Planet – Brussel*
Sjamma - Gent
Soulmade - Asse
Speelfontein – Gent
Terralana – Elsene (Brussel)
VaiVerde - Gent
‘t Zondagskind - Kalmthout

Kledinglabels ontrafeld

Een overzicht van de sociale en ecologische labels voor textiel en kleding